नेपालको राजनीतिक इतिहासले स्वाधीनता र राष्ट्रिय स्वाभिमान सधैं बहुआयामिक चुनौतीको सामना गर्दै आएको देखाएको छ। विगतमा बहुदलीय प्रणाली र लोकतान्त्रिक अभ्यासले जनमतको सम्मान गर्न खोजेपनि, नेपाली समाजमा बिदेशी शक्तिको प्रभाव र छाता प्रणालीले नीति निर्माण र विकासलाई बारम्बार प्रभावित पारेको छ। हालैको राजनीतिक परिदृश्यले पनि यो वास्तविकता पुष्टि गरेको छ-जहाँ पार्टी नेतृत्व मात्र नभई नयाँ पुस्ताका नेता र युवाशक्तिहरू समेत आफ्नो राजनीतिक र राष्ट्रिय निर्णयमा बिदेशी छाताको महत्वलाई जायज ठान्न थालेका छन्।
जनताले निर्वाचित दल वा नेतामा भरोसा गर्नुको मूल उद्देश्य देशको स्वायत्तता, जनमुखी विकास र आन्तरिक सुधार सुनिश्चित गर्नु हो। तर यदि नेताहरू विदेशी निर्देशन वा छातामुखी निर्णयको अधीनमा रहन थाले भने स्वतन्त्र निर्णय गर्ने क्षमता नष्ट हुन्छ र राष्ट्रको साखमा प्रश्न उठ्छ। यस्तो अवस्थामा, बहुदलीय व्यवस्थाले आफ्नै सीमाभन्दा बाहिर जाने प्रयास गर्दा पनि विकल्प प्रस्तुत गर्न सक्दैन। परिणामस्वरूप, राष्ट्रिय स्वाधीनता र विकासको अन्तिम विकल्पको रूपमा स्थिर, जनताप्रतिको उत्तरदायी, र स्वाधीनतामुखी संरचना, राजतन्त्र फेरि पुनःसमीक्षा हुनुपर्छ।
राजतन्त्र केवल इतिहासको अवशेष होइन। यो स्वतन्त्रता, राष्ट्रिय पहिचान र विकासको दृष्टिले एक सक्रिय, नियामक शक्ति हुनसक्ने विकल्प हो। नेपाली जनताको दृष्टिमा, यदि विदेशी छाता र अंकुशको आवश्यकता छैन भने, त्यसको स्पष्ट कारण देखाउन सक्नु आवश्यक छ। नेताहरू वा दलालको माध्यमबाट होइन, सच्चा स्वाधीनता प्रेमी जनताको निर्णयबाट। यही जिम्मेवारी, यही अवसर, यही समय हो नेपालको भविष्यलाई आफ्नै निर्णय र आत्मनिर्भरता अन्तर्गत निर्माण गर्ने।
राजतन्त्रको पुनःसमीक्षा केवल अतीतको प्रतिबिम्ब होइन, यो वर्तमान चुनौती र भविष्यको स्वाभिमानका लागि एक बौद्धिक, रणनीतिक र स्वदेशी विकल्पको खोजी हो। नेपाल र नेपालीको स्वाधीनता र विकास सुनिश्चित गर्न सक्ने अन्तिम विकल्पको रूपमा, राजतन्त्रलाई विचार र पुनर्निर्देशन गर्न समय आएको छ।
