सर्लाही । सर्लाही जिल्लाका सीमा नाकाहरू पछिल्लो समय संगठित तस्करी र अवैध असुलीको केन्द्र बन्दै गएका छन् । सीमा क्षेत्र, बजार र आवतजावत हुने मुख्य मार्गहरूमा नेपाल प्रहरीकै घुमुवा टोलीको सक्रियतामा तस्करी सञ्चालन भइरहेको गम्भीर आरोप स्थानीयस्तरबाट उठिरहेका छन् ।
स्थानीय स्रोतका अनुसार सर्लाही-भारत सीमाका संग्रामपुर, त्रिभुवननगर, सखुव, फेनहारा, छतौना, मधुवनी, बलरा, बहादुरपुर, छतौना, पर्सा, त्रिभुवननगर, भाँडसर, छन्की-लक्ष्मीपुर तथा गुल्म सिमरा नाकाहरू तस्करीका प्रमुख ट्रान्जिट प्वाइन्ट बनेका छन् । यी नाकाबाट नेपालतर्फ चिनी, तेल, चामल, मैदा, माछा, अण्डा, कुखुराका चल्ला, सूर्तीजन्य पदार्थ, कपडा, हार्डवेयर तथा किरानाका सामग्री भित्रिने र नेपालबाट भारततर्फ कवाडी, सुपारी, मरिच, मदिरा, अलैंची, स्याउ लगायतका सामग्री अवैध रूपमा निकासी हुने गरेको स्थानीयको दाबी छ ।
यस अवैध कारोबारको मुख्य केन्द्रमा कारोबारी विजय यादवको नेटवर्क रहेको आरोप छ । मधुवनी, बहादुरपुर र छन्की क्षेत्र हुँदै विजय यादवको ‘लाइन’ मा दर्जनौँ ट्र्याक्टर र पिकअप सवारी सञ्चालन हुने गरेको स्थानीयहरू बताउँछन् । प्रहरी चौकी र घुमुवा टोलीसँग मिलेमतो गरी रात्रीकालीन ‘लाइन’ खुला गरिने, सूचनाकै आधारमा सवारी साधन सहजै पास गराइने र अवैध कारोबार निर्बाध चलाइने गरेको आरोप उनीहरूसँग छ ।
नाकामा विजय पुकार र हुसैनी नामक कारोबारीहरूको प्रभाव पनि उल्लेखनीय रहेको स्थानीयको भनाइ छ । उनीहरूले पिकअप सवारीमार्फत कपडासहितका सामग्री नियमित रूपमा ओसारपसार गर्दै आएको र सीमा नाकादेखि राजमार्गसम्म ‘लाइन किनेर’ काम सञ्चालन भइरहेको दाबी गरिएको छ । स्थानीयका अनुसार उनीहरू खुलेआम आफूहरूको सेटिङ बलियो रहेको बताउने गर्छन् ।
हरिवन क्षेत्रमा ‘सन्तोष डिलर’ भनेर चिनिने सन्तोष साह पनि ठूलो परिमाणमा तस्करीमा संलग्न रहेको आरोप छ । स्रोतका अनुसार उनले नेपालबाट स्याउ तथा प्रतिबन्धित वस्तु भारत पठाउने र भारतबाट कपडा, हार्डवेयर तथा किराणाका सामग्री नेपाल भित्र्याउने गरेका छन् । यसमा समेत घुमुवा प्रहरीको सेटिङ प्रयोग हुने गरेको दाबी गरिएको छ ।
यस सन्दर्भमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय सर्लाहीका प्रमुख एसपी योगेन्द्रबहादुर खड्कामाथि समेत गम्भीर आरोप लागेका छन् । स्थानीय स्रोतका अनुसार ‘क्राइम टोली’ को नाममा परिचालित घुमुवा प्रहरीमार्फत सीमा नाका, बजार तथा भित्री सडकमा अवैध असुली गराउने गरिएको छ । सो टोलीमा प्रहरी हवल्दार मखन हजरा, प्रहरी सहायक हवल्दार राजेशकुमार यादव र प्रहरी हवल्दार चाहत मंसुर सक्रिय रहेको आरोप लगाइएको छ । उनीहरूले तस्करहरूसँग सम्पर्क राख्ने, ‘लाइन मिलाउने’ र मासिक असुली उठाउने गरेको स्थानीय व्यापारीहरूको भनाइ छ ।
बहादुरपुर प्रहरी चौकीका इन्चार्ज असई राजकुमार रमतेल र अर्नाहा प्रहरी चौकीका असई सन्तोष साहमाथि पनि तस्करहरूसँग मिलेमतो गरी मासिक असुली उठाउने र सवारी साधनलाई सहज पास दिने आरोप लागेको छ । नाम नखोल्ने सर्तमा स्थानीय व्यापारीहरू भन्छन् सीमा क्षेत्रमा यति ठूलो परिमाणमा भइरहेको तस्करी प्रहरीको जानकारी र सहमतिबिना सम्भव नै हुँदैन ।
खुलेआम भइरहेको तस्करी र अवैध असुलीका कारण राज्यले करोडौँ रुपैयाँ राजस्व गुमाइरहेको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ । बैध व्यवसाय धरासायी बन्दै गएका छन् भने भारतबाट भित्रिने खाद्य सामग्रीमा विषादी प्रयोग भएको आशंकाले सार्वजनिक स्वास्थ्यमा समेत गम्भीर खतरा बढेको छ ।
यद्यपि यी आरोपबारे जिल्ला प्रहरी कार्यालय सर्लाहीका प्रमुख एसपी योगेन्द्रबहादुर खड्काले आफू वा मातहतका कुनै पनि प्रहरी कर्मचारी अवैध असुली वा तस्करीमा संलग्न नरहेको दाबी गरेका छन् । उनले आरोप निराधार भएको भन्दै दोषी प्रमाणित भए कानुनअनुसार कडा कारबाही गरिने र अवैध गतिविधि नियन्त्रणका लागि निगरानी बढाइएको बताएका छन् ।
तर स्थानीयस्तरमा भने विजय यादव नेटवर्क, सखुवामा नाकामा विजय पुकार र हुसैनीको प्रभाव तथा घुमुवा प्रहरी प्रणालीको दुरुपयोगमाथि निष्पक्ष र उच्चस्तरीय छानबिन नभएसम्म सर्लाहीमा मौलाउँदै गएको तस्करी नियन्त्रण गर्न कठिन हुने आवाज चर्किँदै गएको छ ।
