काठमाडौं, चैत्र – हिन्दू धर्ममा विशेष महत्व राख्ने चैत्र नवरात्रीको दोस्रो दिन आज देवी ब्रह्मचारिणीको पूजा–आराधना गरिँदैछ। नवरात्रीको दोस्रो दिन माता ब्रह्मचारिणीको उपासना गरिने परम्परा रहेको छ। भक्तजनहरू आजको दिन विशेष रूपमा व्रत, साधना र पूजापाठ गर्दै माता ब्रह्मचारिणीको कृपा प्राप्त गर्ने विश्वास राख्छन्।
ब्रह्मचारिणी देवीको स्वरूप
देवी ब्रह्मचारिणी ज्ञान, तपस्या र संयमको प्रतीक मानिन्छिन्। शास्त्रअनुसार, माता ब्रह्मचारिणी श्वेत वस्त्रधारी, उज्ज्वल स्वरूपयुक्त, दाहिने हातमा जपमाला र बायाँ हातमा कमण्डलु लिएकी देखिन्छिन्। यिनको पूजा गर्नाले भक्तजनमा तपस्या, संयम, धैर्य तथा ज्ञानको वृद्धि हुन्छ भन्ने विश्वास छ।
ब्रह्मचारिणी पूजाको महत्व
धार्मिक मान्यता अनुसार, देवी ब्रह्मचारिणीको उपासना गर्ने व्यक्तिले आफ्नो जीवनमा सहनशीलता, धैर्यता र अध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त गर्छ। विशेष गरी, विद्यार्थी, साधक तथा तपस्यामा लीन व्यक्तिहरूले माता ब्रह्मचारिणीको आराधना गर्दा विशेष लाभ प्राप्त हुने जनविश्वास छ।
पूजा विधि
बिहान स्नान गरी शुद्ध वस्त्र धारण गर्नुपर्छ।
देवी ब्रह्मचारिणीको मूर्ति वा चित्रलाई पूजा स्थानमा स्थापना गर्नुपर्छ।
गंगा जल वा शुद्ध पानीले अभिषेक गरी पुष्प, अक्षता, धूप–दीप अर्पण गरिन्छ।
माता ब्रह्मचारिणीलाई केरा, दही, मिश्री, नाशपाती जस्ता सात्त्विक फलहरू अर्पण गरिन्छ।
विशेष रूपमा, ‘ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे’ मन्त्र जप गर्दा देवीको कृपा प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ।
व्रत बसेर रात्री समयमा आरती गरी प्रसाद ग्रहण गर्ने परम्परा रहेको छ।
ब्रह्मचारिणी पूजाको फल
शास्त्रअनुसार, माता ब्रह्मचारिणीको पूजा गरेमा इच्छाशक्ति बलियो बन्छ, सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुन्छ, शान्ति तथा समृद्धि बढ्छ। ब्रह्मचारिणी देवीको कृपाले ज्ञानको वृद्धि हुनुका साथै जीवनमा कठिनाइहरू पार गर्ने आत्मबल प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ।
नवरात्रीका अन्य दिनहरूमा पूजा गरिने देवता
तेस्रो दिन – चन्द्रघण्टा देवीको पूजा गरिन्छ। यी देवीको उपासना गर्दा साहस, आत्मबल र शान्ति प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ।
चौथो दिन – कूष्माण्डा देवीको पूजा गरिन्छ। यिनको उपासना गर्नाले सकारात्मक ऊर्जा र रोगबाट मुक्तिको आशीर्वाद प्राप्त हुन्छ।
पाँचौ दिन – स्कन्दमाता देवीको पूजा गरिन्छ। यिनलाई पूजा गर्दा संतान सुख तथा मानसिक शान्ति प्राप्त हुने जनविश्वास छ।
छैठौँ दिन – कात्यायनी देवीको पूजा गरिन्छ। यिनको आराधना गर्नाले विवाह र दाम्पत्य जीवनमा सुख–समृद्धि बढ्ने विश्वास गरिन्छ।
सातौँ दिन – कालरात्रि देवीको पूजा गरिन्छ। यिनको उपासना गर्दा भय, शत्रु र नकारात्मक ऊर्जाबाट मुक्ति मिल्छ।
आठौँ दिन – महागौरी देवीको पूजा गरिन्छ। यिनलाई पूजा गर्दा पवित्रता, सुख, समृद्धि तथा सन्तान प्राप्तिको आशीर्वाद पाइन्छ।
नवौँ दिन – सिद्धिदात्री देवीको पूजा गरिन्छ। यिनको आराधनाले सिद्धि तथा ज्ञान प्राप्त हुन्छ।
चैत्र नवरात्रीको प्रत्येक दिन विशेष महत्त्व राख्दछ। भक्तजनहरूले श्रद्धा, भक्ति र समर्पणसहित नवरात्रीको उपासना गर्दा मनोकामना पूर्ण हुने धार्मिक विश्वास रहेको छ।
